[→ cross-ref: Pali wiercone

Pale wiercone są elementami fundamentów głębokich budowanymi poprzez wiercenie cylindrycznego otworu w ziemi na głębokości, które mogą sięgać przez warstwy gruntowe i wchodzić w twardą skałę lub gęste warstwy, zapewniając wyjątkową nośność dla struktur wymagających stabilnych, niepłynnych fundamentów. W inżynierii fundamentów głębokich, pale wiercone pełnią rolę podstawowych mechanizmów przenoszenia obciążenia, szczególnie w projektach infrastrukturalnych, gdzie wysokie obciążenia osiowe i boczne muszą być niezawodnie rozdzielane na leżącą pod nimi geologię. Te elementy są niezbędne w strefach sejsmicznych, środowiskach morskich oraz w projektach z rygorystycznymi kryteriami osiadania z powodu ich sztywnego połączenia z podłożem skalnym lub gęstymi warstwami nośnymi. Pale wiercone są szeroko stosowane w budowie ciągłych ścianek szczelinowych, ścianek pali sekantowych oraz ścianek pali tangentowych, które pełnią zarówno funkcje strukturalne, jak i bariery odcinające w stabilizacji gruntu i kontenerze zanieczyszczeń. Są one powszechnie stosowane w systemach wsparcia głębokich wykopów, budowie nabrzeży i pomostów, fundamentach mostów w trudnych warunkach geotechnicznych oraz infrastrukturze podziemnej, takiej jak tunele metra i struktury parkingowe. W środowiskach morskich, pale wiercone stanowią fundamenty dla platform morskich i struktur ochrony wybrzeża. Tam, gdzie kontrola hydrogeologiczna jest kluczowa — jak w remediacji zanieczyszczonych terenów lub zapobieganiu migracji wód gruntowych — pale wiercone tworzą nieprzepuszczalne bariery, jednocześnie przenosząc obciążenia strukturalne. Proces budowy polega na użyciu sprzętu wiertniczego do wprowadzenia cylindrycznego narzędzia wiertniczego przez grunt nadkładowy i w głąb formacji skalnych. Płyn wiertniczy (zwykle zawiesina bentonitowa w gruntach spójnych lub systemy na bazie wody w stabilnym gruncie) stabilizuje ściany otworu podczas wiercenia, zapobiegając ich zawaleniu się i usuwając urobek z otworu. Po osiągnięciu wymaganej głębokości, klatki zbrojeniowe są opuszczane do otworu, a otwór jest wypełniany betonem strukturalnym w kontrolowanych warunkach umieszczania — zazwyczaj przy użyciu rury tremie, aby zapewnić integralność betonu i wykluczyć płyn wiertniczy z finalnego elementu. Wkładanie w skałę osiąga się poprzez wiercenie poza wietrzejącą granicą skały i gruntu w głąb niezmąconego podłoża skalnego, co zapewnia mechaniczne sprzężenie i gwarantuje opór nośny. Podstawowe typy sprzętu obejmują wiertnice rotacyjne o dużych średnicach (zdolne do osiągania głębokości przekraczających 100 metrów), systemy wiertnicze z ciągłym śmigłem (CFA) do szybkiego wiercenia w stabilnych gruntach oraz specjalistyczne przystawki do wiercenia w skałach, w tym wiertła tricone, wiertła stożkowe i narzędzia do rdzeniowania do operacji wkładania. Systemy osłonowe — tymczasowe stalowe rury — chronią niestabilne otwory wiertnicze. Wsparcie sprzętowe obejmuje zakłady do obróbki mieszanki (do recyrkulacji płynów i usuwania osadów), rury tremie do umieszczania betonu oraz systemy kondycjonowania płynów wiertniczych. Kryteria wyboru obejmują stratygrafię gruntu i oznaczenie jakości skały (RQD), wymaganą średnicę i głębokość pala, projektowaną nośność, warunki wód gruntowych oraz ograniczenia przestrzenne. Wykonawcy oceniają moc wiertnicy (moment obrotowy i prędkość obrotową), siłę wyłamania i zdolność podnoszenia w odniesieniu do konkretnego profilu geologicznego. Głębokość warstwy nośnej, wymagania dotyczące wkładania oraz wrażliwość na wibracje w pobliżu istniejących struktur mają wpływ na wybór sprzętu. Odpowiednie normy obejmują EN 1536 (wykonanie specjalnych prac geotechnicznych — pale wiercone), ISO 14688 i ISO 14689 (klasyfikacja gruntów i skał), API RP 2A (stałe struktury morskie) oraz DIN 4119 (niemieckie standardy pali wierconych). Ocena RQD odbywa się zgodnie z wytycznymi ISRM; procedury umieszczania betonu odnoszą się do ACI 336 i EN 12696 (ochrona katodowa dla zastosowań morskich).